بررسی روند مواجهه با فناوری‌های نوین در ایران نشان می‌دهد که ممنوعیت ابزارهایی مانند ویدئو، ماهواره و شبکه‌های اجتماعی نه‌تنها مانع استفاده کاربران نشده، بلکه به ایجاد بازارهای غیررسمی مانند فیلترشکن‌ها انجامیده است. این رویکرد اکنون در مواجهه با اینترنت ماهواره‌ای استارلینک نیز تکرار می‌شود.
از نوارهای کاست تا دیش‌های ماهواره و اینترنت ماهواره‌ای
به گزارش مگزین و به نقل از خبر آنلاین، مقابله با فناوری‌های نوین اگرچه رویکردی دور از جهان مدرن به نظر می‌رسد، اما این روند همچنان در مواجهه با فناوری‌های جدید ادامه دارد. روایت مواجهه با فناوری در ایران را می‌توان به کشاورزی تشبیه کرد که به‌جای تصمیم‌گیری درباره شیوه کشت، بذر تازه را از خاک بیرون می‌کشد. در سال‌های نخست پس از انقلاب، انتشار بسیاری از آثار موسیقی محدود شد و توزیع برخی نوارهای کاست با برخورد مواجه شد. در دهه ۱۳۶۰ نیز ورود دستگاه‌های پخش ویدئو با ممنوعیت واردات و نگهداری همراه بود؛ محدودیت‌هایی که به دلیل نگرانی درباره محتوای فیلم‌ها اعمال شد اما با استقبال کاربران به‌تدریج کاهش یافت.
پس از آن، قانون ممنوعیت به‌کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره در سال ۱۳۷۳ تصویب و استفاده از دیش‌های ماهواره ممنو‌ع اعلام شد. با وجود جمع‌آوری این تجهیزات از پشت‌بام‌ها، استفاده از ماهواره در جامعه ادامه پیدا کرد. سال‌ها بعد با ورود شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک، توییتر، یوتیوب و تلگرام، این پلتفرم‌ها مسدود شدند، اما کاربران راه ورود به آن‌ها را پیدا کردند. گسترش این مسدودیت‌ها به شکل‌گیری بازار گسترده‌ای برای ابزارهای تغییر مسیر اتصال مانند وی‌پی‌ان منجر شد.
اکنون ماجرای نوار کاست و دیش ماهواره بار دیگر با اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به شکلی مدرن تکرار شده است. استارلینک، سرویس اینترنت ماهواره‌ای شرکت اسپیس‌ایکس، امکان دسترسی به اینترنت را به‌صورت مستقیم فراهم می‌کند و به‌ویژه در مناطقی با زیرساخت زمینی ضعیف اهمیت دارد. با این حال، ورود تجهیزات استارلینک به ایران با محدودیت‌های قانونی و امنیتی روبه‌رو شده است.
لزوم تغییر سیاست‌گذاری در حوزه فناوری
مسئله اصلی این نیست که هر فناوری تازه‌ای بی‌خطر است، بلکه این است که آیا می‌توان با حذف ابزار، نیاز به آن را از میان برد؟ خودرو می‌تواند باعث تصادف شود، اما راه‌حل آن ممنوعیت خودرو نیست؛ بلکه استانداردها و مقررات توسعه می‌یابند. اظهارات آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در خصوص توانایی مقابله با استارلینک نمونه‌ای از همین نگاه است. به‌جای تمرکز بر مختل کردن ارتباط کاربران با استارلینک، می‌توان پرسید چگونه می‌توان از ظرفیت‌های این فناوری برای توسعه ارتباطات استفاده کرد و چه مقرراتی برای کاهش خطرهای امنیتی لازم است. مقابله با یک فناوری، دسترسی به آن را دشوارتر می‌کند اما این موضوع به معنای حل مسئله نیست و تنها تخلفات را افزایش می‌دهد.
منبع: khabaronline.ir – کد خبر: 2286752
