زیورآلات طلا با وجود دوام بالا، در برابر برخی مواد شیمیایی مانند گوگرد، جیوه و کلر آسیب‌پذیر هستند و این عوامل می‌توانند باعث کدر شدن، تغییر رنگ و کاهش ارزش آنها شوند. شناخت این مواد و دوری از آنها راهکار اصلی حفظ درخشندگی طلاست.
برق و درخشش طلا سال‌هاست که توجه افراد را به خود جلب کرده، اما این زیبایی همیشگی نیست و زیورآلات طلا در صورت عدم نگهداری مناسب به مرور کدر و کم‌رنگ می‌شوند. برخورد با اجسام تیز، شست‌وشوی مکرر با مواد شوینده و تماس با برخی مواد شیمیایی از دلایل از بین رفتن زیبایی این فلز هستند.
عوامل اصلی تیرگی و آسیب به طلا
به موادی که باعث کدر و تیره شدن طلا می‌شوند، اصطلاحاً قاتل طلا می‌گویند. این مواد روی سطح طلا می‌نشینند و به مرور ظاهر آن را خراب می‌کنند.
گوگرد و جیوه
مشهورترین قاتل طلا گوگرد است که می‌تواند به شکل گاز یا بخار در هوا پخش باشد. تماس طلا با گوگرد منجر به ترکیب آنها و تولید ماده‌ای سیاه به نام سولفید طلا می‌شود که طلا را کدر می‌کند. جیوه نیز فلزی سمی است که با ترکیب شدن با طلا، آمالگامی مخرب می‌سازد و یک لایه تیره روی سطح طلا ایجاد می‌کند که رنگ طبیعی و جلای آن را از بین می‌برد. نفوذ جیوه به عمق ساختار طلا باعث تغییر شکل، شکستگی یا فرسودگی آن می‌شود. همچنین در صنایع از جیوه به عنوان کاتالیزور برای جداسازی و استخراج فلزات گران‌بها استفاده می‌شود.
کلر و مواد سفیدکننده
کلر در آب کلردار استخرها، سیستم آبرسانی خانه‌ها و انواع شوینده‌ها وجود دارد و با واکنش شیمیایی با اجزای آلیاژی طلا، رنگ و مقاومت آن را کاهش می‌دهد. تماس طولانی مدت طلا با کلر لایه‌های سطحی جدیدی ایجاد می‌کند که براقیت طلا را از بین می‌برد. این اتفاق بیشتر در جواراتی با آلیاژهایی مثل نیکل یا مس رخ می‌دهد. مواد سفیدکننده و شوینده‌های قوی نیز دارای ترکیبات شیمیایی قوی هستند که با ایجاد واکنش‌های شیمیایی، طلا را فرسوده کرده و جلای طبیعی آن را می‌گیرند.
سایر عوامل خورنده و آسیب‌زا
تیزاب سلطانی ترکیبی بسیار خورنده است که از مخلوط نیتریک اسید و هیدروکلریک اسید با نسبت یک به سه ساخته می‌شود. این محلول ابتدا بی‌رنگ است اما کم‌رنگ به قرمز مایل به طلایی تبدیل می‌شود و نام انگلیسی آن Aqua regia به معنی «پادشاه آب» با فرمول 3HCl + HNO3 است.
واجبی یا نوره ماده‌ای سنتی برای از بین بردن موهای زائد است که از ترکیب آرسنیک سولفید، کربنات کلسیم، سنگ آهک و گاهی مواد گیاهی و معدنی ساخته می‌شود. این ماده با آب خمیر قلیایی می‌سازد که پیوندهای پروتئینی یا کراتین مو را می‌شکند. با وجود طبیعی بودن، به دلیل داشتن گوگرد و ترکیبات شیمیایی خاص با آلیاژهای طلا واکنش نشان داده و به مرور زمان باعث کدر و سیاه شدن طلا می‌شود.
علاوه بر گوگرد، عناصر دیگری مانند هیدروژن سیانید، کلر، برم، جیوه و الکل نیز می‌توانند باعث تیرگی طلا شوند.
منبع: salamdonya.com – کد خبر: فاقد کد
