دو سانحه مرگبار هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ مکس که منجر به جان باختن ۳۴۶ نفر شد، ریشه در نقص طراحی نرمافزار MCAS و فشارهای تجاری برای رقابت با ایرباس داشت. بررسیها نشان میدهد اتکا به یک حسگر و قابلیت تکرار فرمانها در سیستم MCAS، در کنار رقابت شدید با ایرباس، به این فاجعه منجر شد.
به گزارش مگزین و به نقل از خبر آنلاین، دو سانحه هوایی مرگبار در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ که با سقوط پرواز Lion Air 610 و Ethiopian Airlines 302 رخ داد، مجموعاً جان ۳۴۶ نفر را گرفت. تحقیقات بعدی نشان داد که یکی از عوامل اصلی در هر دو حادثه، عملکرد سامانه کنترل MCAS (سامانه افزایش خصوصیات مانورپذیری) بوده است. این نرمافزار که برای کمک به کنترل دماغه هواپیما در شرایط خاص طراحی شده بود، در نسخه اولیه خود میتوانست تنها با اتکا به دادههای یک حسگر زاویه حمله (AOA) فعال شود. در صورت ارسال اطلاعات نادرست توسط این حسگر، سیستم تصور میکرد زاویه حمله بیش از حد افزایش یافته و فرمان پایین آوردن دماغه را صادر میکرد. این خطر زمانی تشدید میشد که پس از اصلاح توسط خلبان، سامانه MCAS مجدداً فعال شده و فرمان تکرار میشد.
گزارش کنگره آمریکا این طراحی را به دلیل اتکا به یک حسگر و قابلیت تکرار فرمانها، «ذاتاً شکننده» توصیف کرده بود. علاوه بر مشکلات فنی، تحقیقات کنگره به فشارهای شدید مالی و تجاری برای رقابت با هواپیمای ایرباس A320neo نیز اشاره داشت. بوئینگ برای پاسخگویی سریعتر به رقیب اروپایی، به جای طراحی یک هواپیمای کاملاً جدید، نسل جدیدی از ۷۳۷ را توسعه داد و تلاش کرد تغییرات به گونهای باشد که هزینه و دشواری آموزش خلبانان افزایش نیابد. گزارش نهایی کمیته حملونقل مجلس نمایندگان آمریکا تأکید کرد که این فشارها منجر به کاهش هزینهها، رعایت برنامههای زمانی و اتخاذ برخی تصمیمهای نادرست در فرایندهای طراحی و نظارت شد.
پس از زمینگیر شدن هواپیماهای ۷۳۷ مکس، سازمان هواپیمایی فدرال آمریکا (FAA) اصلاحات گستردهای را الزامی کرد. در نسخه اصلاحشده، سامانه MCAS از هر دو حسگر AOA استفاده میکند و در صورت بروز اختلاف یا خرابی، از فعالسازی نادرست آن جلوگیری میشود. همچنین، این سامانه دیگر قادر نیست برای یک رویداد واحد، فرمان پایین آوردن دماغه را به طور مکرر صادر کند و تنها یک بار برای هر رویداد زاویه حمله بالا فعال میشود. ماجرای بوئینگ ۷۳۷ مکس به یکی از درسهای مهم صنعت هوانوردی تبدیل شد: نرمافزار هرگز نباید کنترل حیاتی هواپیما را با یک نقطه شکست واحد در اختیار بگیرد. این پرونده نشان داد که ترکیبی از تصمیمهای طراحی، فرضیات نادرست درباره واکنش خلبانان، فرایند صدور گواهی و فشارهای تجاری، در نهایت به فاجعهای با ۳۴۶ قربانی منجر شد.
منبع: khabaronline.ir – کد خبر: 2265086
