اظهارات معاون مرکز ملی فضای مجازی درباره منتقدان فیلترینگ، بحث کارآمدی محدودسازی پلتفرمهای خارجی را دوباره مطرح کرده است. در حالی که آسیبهای فضای مجازی انکارناپذیر است، منتقدان معتقدند فیلترینگ گسترده نه تنها راهحل نیست، بلکه پیامدهای امنیتی و اقتصادی ناخواستهای به همراه دارد.
به گزارش مگزین و به نقل از خبر آنلاین، اظهارنظر اخیر معاون مرکز ملی فضای مجازی درباره منتقدان فیلترینگ، بار دیگر موضوع کارآمدی سیاست محدودسازی پلتفرمهای خارجی را به کانون توجه آورده است. این مقام مسئول در واکنشی طعنهآمیز به انتقادها از فیلترینگ اینستاگرام، با اشاره به شکایت ۲۹ ایالت آمریکا علیه شرکت متا به مبلغ ۱.۴ تریلیون دلار بابت اثر الگوریتمهای اعتیادآور این پلتفرم بر نوجوانان، منتقدان داخلی را به «عقبماندگی» متهم کرد.
این اظهارات، پرسش قدیمی درباره امکان محدود کردن دسترسی عمومی به یک پلتفرم به دلیل وجود آسیبهای احتمالی را دوباره زنده کرده است. در حالی که آسیبهایی چون اعتیاد رسانهای، اتلاف وقت، مقایسهگری افراطی و مواجهه با محتوای نامناسب در شبکههای اجتماعی وجود دارد، این پلتفرمها برای بسیاری از کسبوکارها و افراد به ابزار کار، فروش، آموزش و کسب درآمد تبدیل شدهاند. منتقدان فیلترینگ معتقدند بهجای حذف کامل، باید به سمت تنظیمگری دقیقتر، آموزش، نظارت و مسئولیتپذیری پلتفرمها حرکت کرد.
پیامدهای امنیتی و اقتصادی فیلترینگ
استفاده گسترده از فیلترشکنها، که معاون وزیر ارتباطات اعلام کرده ۶۷.۷ درصد مردم از آن استفاده میکنند، ابعاد امنیتی نیز یافته است. بسیاری از فیلترشکنهای رایگان بدون شفافیت درباره مالک، محل ذخیره دادهها و شیوه فعالیت، روی گوشی کاربران نصب میشوند و میتوانند تهدیدی جدی برای اطلاعات شخصی و امنیت دستگاه باشند. این وضعیت، کاربران را به سمت ابزارهایی سوق داده که کنترل امنیتی آنها دشوار است.
تجربه سالهای اخیر نشان میدهد فیلترینگ هدف اصلی خود را محقق نکرده است. نظرسنجیها حاکی از آن است که ۷۴ درصد کاربران همچنان از فیلترشکن استفاده میکنند. این امر منجر به ایجاد بازاری زیرزمینی برای مافیای فیلترینگ، افزایش هزینه کاربران و عادیسازی دور زدن قانون شده است. حتی معاون اول رئیسجمهور نیز اذعان کرده که «فیلترینگ گسترده نتیجه عکس داده» است.
دسترسی نوجوانان و مقایسه با پرونده متا
یکی از نگرانیهای مهم، دسترسی آسانتر نوجوانان به فیلترشکنهاست که میتواند آنها را در معرض محتوای غیراخلاقی، خشونتآمیز یا نامناسب قرار دهد. در مقابل، شکایت ۲۹ ایالت آمریکا علیه متا به دلیل طراحی ویژگیهایی که نوجوانان را به استفاده طولانیمدت ترغیب میکند، در چارچوب حقوقی و برای پاسخگو کردن شرکت متهم دنبال میشود. این در حالی است که در ایران، راهحل غالب به سمت پاک کردن صورت مسئله رفته، نه اصلاح سازوکارها، آموزش سواد رسانهای یا تنظیمگری شفاف.
پرسش اصلی این است که آیا فیلترینگ گسترده توانسته آسیبهای فضای مجازی را کاهش دهد؟ با توجه به استفاده گسترده از فیلترشکنها و پیامدهای امنیتی و محتوایی آن، بازنگری جدی در سیاستهای فعلی اجتنابناپذیر به نظر میرسد. جدال بر سر فیلترینگ، فراتر از یک مناقشه فنی، نزاعی بر سر نوع حکمرانی، شیوه حفاظت از نوجوانان و نسبت میان محدودسازی و مسئولیتپذیری است.
منبع: khabaronline.ir – کد خبر: 2262782
