کارشناسان حوزه فناوری در میزگردی به بررسی دلایل تداوم فیلترینگ در کشور پرداختند. آن‌ها بر وجود ذی‌نفعان اقتصادی کلان در این سیاست تأکید کرده و بازار چند هزار میلیارد تومانی VPN را تنها بخشی از این منافع دانستند. این شبکه شامل شرکت‌های تأمین‌کننده زیرساخت، پیام‌رسان‌های بومی و حتی اپراتورها می‌شود.

به گزارش مگزین و به نقل از خبر آنلاین، در میزگردی با عنوان «آیا فیلترینگ امنیت آورد؟»، کارشناسان حوزه فناوری به بررسی چگونگی شکل‌گیری ائتلاف ذی‌نفعان اقتصادی در بدنه قدرت برای تداوم سیاست فیلترینگ پرداختند. این کارشناسان تأکید کردند که بازار چند هزار میلیارد تومانی فروش فیلترشکن‌ها (VPN) تنها بخشی از منافع اقتصادی شکل‌گرفته پیرامون این سیاست است.

مافیای فیلترشکن یا ذی‌نفعان فیلترینگ؟

در این میزگرد، پرسشی مبنی بر نقش احتمالی «مافیای فیلترشکن» در ادامه فیلترینگ مطرح شد. میلاد نوری در پاسخ به این پرسش اظهار داشت که اگرچه اطلاعات دقیقی درباره وجود گروهی به نام «مافیا» ندارد، اما هر جا اقتصادی شکل بگیرد، بازیگران بر اساس حمایت‌ها یا حذف‌ها، بزرگ و کوچک می‌شوند. وی با استناد به آمار وزیر سابق ارتباطات و اخبار مربوط به بازداشت افرادی با تراکنش‌های کلان در حوزه VPN، تأکید کرد که افرادی قطعاً از این وضعیت منتفع می‌شوند.

رضا الفت‌نسب از اتحادیه کسب‌وکارها نیز با اشاره به نحوه عملکرد درگاه‌های پرداخت، گفت: «چطور درگاه پرداخت یک سایت را عصر چهارشنبه می‌بندند تا کل آخر هفته فلج شود، اما کانال‌های فروش وی‌پی‌ان به صورت ۲۴ ساعته با درگاه‌های آنلاین فعالیت می‌کنند که نشان‌دهنده وجود رانت است.» وی همچنین تأیید کرد که منافع پشت پرده فیلترینگ وجود دارد و هر زمان صدایی در حمایت از آن بلند می‌شود، این منافع مسجل است. الفت‌نسب افزود: «بازار همچنان وجود دارد و بخشی از حاکمیت هم می‌داند و کاری نمی‌کند. رقم این بازار به قدری چشمگیر است که تمایلی به حذف آن ندارند.»

حامد بیدی در تکمیل این بحث، پیشنهاد داد به جای اصطلاح «مافیای فیلترشکن»، از عبارت «ذی‌نفعان فیلترینگ» استفاده شود. وی توضیح داد که فروش VPN در کشور به صورت متمرکز در دست صاحبان قدرت ساختاری نیست، بلکه یک شبکه نامتمرکز است. با این حال، حکمرانی فعلی اینترنت، ذی‌نفعان بسیار کلان‌تری دارد که تراکنش‌های سنگین‌تری انجام می‌دهند. این ذی‌نفعان شامل شرکت‌های تأمین‌کننده تجهیزات، زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری فیلترینگ، و همچنین پلتفرم‌های پیام‌رسان بومی می‌شوند که مزیت رقابتی آن‌ها صرفاً در فیلتر بودن نمونه‌های خارجی است و با رانت سرپا مانده‌اند. بیدی خاطرنشان کرد: «این پلتفرم‌ها در این دوره به اندازه کل عمر خود تبلیغات فروخته‌اند و خواهان تداوم قطعی شبکه هستند. حتی اپراتورها که روزی ذینفع مصرف دیتای آزاد (مانند یوتیوب و تلگرام) بودند، امروز ذینفع ارائه اینترنت پرو و حجم‌های گران‌تر شده‌اند و ائتلافی از این ذی‌نفعان در قدرت شکل گرفته است.»

بن‌بست فنی یا ادامه سیاست؟

در جمع‌بندی پایانی میزگرد، این پرسش مطرح شد که آیا تصمیم‌گیران در سیاست‌های فیلترینگ به بن‌بست فنی رسیده‌اند یا خیر. مهمانان بر این باور بودند که از دیدگاه تصمیم‌گیران، اگر VPNها فیلترینگ را تضعیف کرده‌اند، راهکار عقب‌نشینی نیست، بلکه باید تمام انرژی صرف انسداد همان VPNها و ایجاد شرکت‌ها و سازوکارهای جدید برای تکمیل این سیاست شود. بنابراین، تصویری مبنی بر عقب‌نشینی از این سیاست مشاهده نخواهد شد.

منبع: khabaronline.ir – کد خبر: 2248147