جام جهانی ۲۰۲۶ تفاوتهای عمیق میان فوتبال ژاپن و ایران را آشکار کرد. در حالی که ژاپن با وجود حذف، همچنان به عنوان الگوی قاره مطرح است و بر پیشرفت مستمر تأکید دارد، ایران همچنان درگیر شروعهای دوباره و عدم ثبات برنامههاست. این شکاف ناشی از تفاوت در فلسفه، ساختار و نگاه بلندمدت به توسعه فوتبال است.
به گزارش مگزین و به نقل از خبر آنلاین، جام جهانی ۲۰۲۶ نه تنها فاصله فنی تیمها، بلکه شکاف ایدهها را نیز در فوتبال آسیا نمایان ساخت. پس از حذف ژاپن در مرحله حذفی مقابل برزیل، بازیکنان این تیم با وجود نزدیکی به خلق یک شگفتی تاریخی، بر لزوم پیشرفت بیشتر تأکید کردند. هاجیمه موریاسو، سرمربی ژاپن، اظهار داشت: «فاصله ما با قدرتهای بزرگ کمتر شده است، اما هنوز باید بهتر شویم.» این جمله، فلسفه فوتبال ژاپن را منعکس میکند: رضایت از پیشرفت، اما نه توقف آن.
در مقابل، در همان شب، فوتبال ایران با پرسش همیشگی مواجه شد: چرا کشوری که زمانی همسطح ژاپن بود، اکنون در مقایسه با آن، فاصلهای قابل توجه دارد؟
مسیری متفاوت در سه دهه
ژاپن در سال ۱۹۹۳ تنها به راهاندازی یک لیگ حرفهای بسنده نکرد، بلکه مسیری بلندمدت را آغاز نمود. فدراسیون فوتبال این کشور با تدوین سند «Japan’s Way»، فوتبال را بخشی از برنامه توسعه ملی تعریف کرده است. این رویکرد، فوتبال پایه، آموزش مربیان، استعدادیابی، آکادمیها، حضور بازیکنان در اروپا و تیم ملی را به عنوان حلقههای یک زنجیره واحد در نظر میگیرد که هدف آن تبدیل ژاپن به یکی از قدرتهای بزرگ فوتبال جهان است.
در فوتبال ایران، کمتر پروژهای توانسته است دوام بیاورد. تغییرات مدیریتی مکرر منجر به تغییر مسیرها، جابجایی سرمربیان و کنار گذاشتن برنامههای قبلی شده است. این چرخه، مجموعهای از شروعهای دوباره را رقم زده و فوتبال ایران را به جای پیشرفت، در دور باطل تغییرات گرفتار کرده است.
تفاوت در صادرات بازیکن و ذهنیت
یکی از مهمترین تفاوتهای میان دو فوتبال، در نحوه حضور بازیکنان در لیگهای معتبر اروپایی دیده میشود. ژاپن طی سالهای اخیر، حضور بازیکنانش در لیگهای معتبر را به بخشی از سیاست توسعه فوتبال خود تبدیل کرده است. بازیکنان ژاپنی دیگر پدیدههای استثنایی نیستند، بلکه بخشی عادی از جریان فوتبال این کشور محسوب میشوند. در ایران، با وجود ظهور استعدادهایی مانند مهدی طارمی و سردار آزمون، صادرات بازیکن همچنان بیشتر به استعدادهای فردی وابسته است تا محصول یک سیستم منظم.
این تفاوت در ذهنیت نیز بازتاب یافته است. موریاسو پیش از جام جهانی اعلام کرد: «بهترین تیم آسیا بودن دیگر برای ما کافی نیست.» معیار موفقیت ژاپن، رقابت با تیمهای بزرگی چون فرانسه، برزیل یا اسپانیاست، نه صرفاً قهرمانی در آسیا. فیلیپ تروسیه، مربی فرانسوی که در تحول فوتبال ژاپن نقش داشت، معتقد بود بزرگترین دستاورد این کشور، تغییر باور بازیکنان بود تا از تیمهای بزرگ نترسند. این تغییر ذهنیت امروز در سبک بازی ژاپن مشهود است؛ تیمی که مقابل قدرتهای جهان عقب نمینشیند.
استعداد فراوان، ساختار ناکافی
فوتبال ایران همواره از کمبود استعداد رنج نبرده است. از نسل علی دایی و کریم باقری تا نسل مهدی طارمی، بازیکنان باکیفیتی معرفی شدهاند. اما فوتبال مدرن بر پایه استعدادهای پراکنده اداره نمیشود. موفقیت تیمها در گرو ایجاد ارتباطی منظم میان فوتبال پایه، لیگ، آموزش مربیان، علم داده، پزشکی ورزشی و استعدادیابی است. ژاپن این زنجیره را سالهاست ساخته و حفظ کرده است.
نکته کلیدی درباره ژاپن این است که حذف از جام جهانی ۲۰۲۶ مسیرش را تغییر نخواهد داد و ناکامیهای قبلی نیز باعث فاصله گرفتن این کشور از برنامه بلندمدت خود نشده است. گاردین پس از حذف ژاپن نوشت که این تیم، با وجود شکست، همچنان الگوی فوتبال آسیاست، زیرا پشت هر نتیجه، یک برنامه روشن دیده میشود.
منبع: khabaronline.ir – کد خبر: فاقد کد
